Czas utajenia reakcji

25 Marzec 2011
Czas utajenia reakcji


„Za szybki i ZA WŚCIEKŁY!”

Czy zdarza się Ci odnosić wrażenie, że przeciwnik jest tak szybki, iż nie widzisz jego ciosów? Z drugiej strony, może zdarzyło się Ci podjąć w walce błędną decyzję w efekcie, której zamiast zblokować uderzenie przeciwnika odsłoniłeś się i przyjąłeś je na siebie? Przypomnij sobie również ile razy Twój rywal Cię zaskoczył. Odpowiedzi na powyższe pytania wiążą się bardzo mocno z Twoim czasem utajenia reakcji, od którego zależy powodzenie w walce. Dlatego też jeśli chcesz dowiedzieć się czegoś więcej w tym temacie, jak również poznać praktyczne metody poprawy popularnie nazywanego refleksu, powinieneś obowiązkowo przeczytać ten wpis.

Dzisiejszym tematem rozpoczynam szeroki dział dotyczący psychomotoryki, do którego z pewnością będę wracał jeszcze nie jeden raz. Dla lepszego zrozumienia terminów zacznę od definicji przedmiotowego zagadnienia.
Czas reakcji jest to okres upływający od wystąpienia określonego bodźca do momentu aktywacji pożądanej grupy mięśni, czyli wykonania reakcji. Najczęściej bada się reakcje niewymagające wykonywania dużych ruchów przez co czas reakcji jest znacznie krótszy niż w odmiennych przypadkach. Ze względu na specyfikę wyróżnia się kilka rodzajów czasu utajenia reakcji: prostą; różnicową; złożoną; z zaskoczenia.

Reakcja prosta
Jeżeli istnieje tylko jedna reakcja i wykonujemy ją wyłącznie na jeden pojawiający się nieregularnie bodziec to jest to reakcja prosta. W czasie walki reakcja prosta nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, w której domyślamy się, że oponent wykona określoną technikę np. lewy prosty. Od naszej reakcji zależy to czy uda nam się zejść z linii ciosu, a może nawet skontrować równocześnie wykonując własną technikę.
Reakcja prosta bada podłoże biologiczne, a więc w największej mierze jest uzależniona od szybkości przewodzenia układu nerwowego. Istnieje jednak możliwość poprawienia swoich wyników poprzez żmudny trening techniczny i koncentrację uwagi, dzięki czemu możemy poprawić samą szybkość wykonywanego ruchu, gdyż niestety nie mamy możliwości zwiększenia czułości naszych receptorów w istotnym stopniu.

W celu poprawy czasu reakcji prostej należy wprowadzić do treningu bardzo specyficzne metody pracy, rozumiem przez to konieczność ćwiczenia reakcji na konkretne techniki stosowane w walce. Jedną z często spotykanych propozycji ćwiczeń jest blokowanie lub zbijanie ciosów prostych partnera stojącego do nas frontalnie w odległości zapewniającej zarówno wysoką realność sytuacji, jak i bezpieczeństwo ćwiczącego. Przy wykonywaniu ćwiczenia należy pamiętać o tym żeby nie sygnalizować partnerowi naszych uderzeń oraz nie popadać w rytmiczną monotonię.

W celu sprawdzenia swoich predyspozycji i ewentualnych rezerw zachęcam do skorzystania z testu zamieszczonego TUTAJ

Reakcja różnicowa i reakcja złożona
Reakcja różnicowa to ściśle określona odpowiedź na jeden bodziec wybrany z pewnej większej ilości bodźców. W praktyce zawodnika oznacza to reagowanie ściśle określoną techniką na jedną wyczekiwaną technikę przeciwnika, który w tym czasie wykonuje szereg ruchów mających na celu wywołanie fałszywej reakcji. Wyniki w tym wymiarze dostarczają cennych informacji dotyczących nie tylko szybkości reakcji lecz również zdolności do powstrzymania się od błędnych decyzji, które zdają się pojawiać wprost proporcjonalnie do wzrastającego napięcia po przekroczeniu optymalnego stanu pobudzenia.

Reakcja złożona zakłada dokonanie wyboru reakcji z puli kilku możliwych, które to reakcje są ściśle przyporządkowane określonym bodźcom. Na macie dokonuje się takich decyzji praktycznie przez cały czas trwania walki. Podstawowy trening zawodnika sportów walki zakłada naukę reakcji obronnych na poszczególne techniki atakujące, stąd wytrenowany zawodnik odruchowo blokuje niskie kopnięcie piszczelem lub świadomie przyjmuje je na udo, aby wyprowadzić kontrę.

Oba opisywane czasy reakcji bardzo mocno uzależnione są od treningu, a najlepszą formą treningu w tym wypadku jest luźny sparing. Chciałbym ostrzec przed zagrożeniem jakie niesie ze sobą wzrost napięcia podczas ćwiczeń, którego nadmiar szkodliwie wpływa na zdolności do nauki ruchu. Myślę, że każdemu znane jest zjawisko wzrostu zaciekłości w toku sparingów stąd raz jeszcze namawiam do zachowania spokoju i świeżości umysłu podczas ćwiczeń.

Poniżej zamieszczam ilustrację alternatywnego treningu czasów reakcji złożonej i różnicowej jak również sposobu ich pomiaru.

Reakcja w sytuacji zaskoczenia
Reakcja ta w swojej nazwie zawiera istotę badanego zjawiska. Nie trudno się również domyślić, że od tejże reakcji zależy to czy będziemy w stanie obronić się przed ewentualną kontrą przeciwnika. Tak jak w poprzednich dwóch przypadkach kluczowy dla osiągnięcia dobrych wyników jest spokój umysłu czyli funkcjonowanie w przedziale optymalnego pobudzenia. Nie należy się również zrażać faktem, iż zazwyczaj ten badany wymiar czasu reakcji wiąże się z najdłuższymi czasami, gdyż taka jest właśnie specyfika zaskoczenia.

W kwestii praktycznych ćwiczeń mogących pomóc w skróceniu opisywanego wymiaru reakcji odwołuję do ćwiczenia zaproponowanego przy omawianiu czasu reakcji prostej, z uwzględnieniem modyfikacji polegającej na tym, iż raz na jakiś czas partner wykonuje podwójne techniki mogące stanowić kombinację.

Na koniec kilka ciekawostek wyszukanych z elektronicznego źródła i odrobina humoru:

– Na dźwięk reagujemy szybciej niż na światło

– Szybciej reagujemy gdy bodziec dociera do nas na wydechu

– Utrata 2,6% wagi ciała w okresie jednego tygodnia w wyniku odwodnienia, u kobiet wydłuża czas reakcji różnicowych u mężczyzn go skraca! (kobiety robią jednak mniej błędów)

– Leworęczni reagują szybciej lewą ręką niż praworęczni prawą, wynika to z wyspecjalizowania półkul mózgowych (prawa odpowiada za orientację w przestrzeni i to ona kontroluje lewą rękę)

– Leworęczni jednakowo reagują prawą ręką jak i lewą, w porównaniu do praworęcznych osób, które szybciej reagują ręką dominującą.

– Szybkość reakcji zależy od stopnia rozgrzania mięśni i mobilizacji.

Komentarze

  • Kamillo

    Reklama na końcu – świetna. Tekst przydatny a bramka, na której ćwiczy Krzysztof kosmiczna 🙂

  • TD

    Przydałaby się taka bramka…

  • Kajzer

    Fajny artykuł, po raz kolejny zaprezentowałeś kompleksowe podejście do tematu 😉